ملت ها و قوم ها و نژاد ها دارای فرهنگ هایی متفاوت می باشند واز این رو برای بیان هر فرهنگ باید زبان و گویش مختص به آن قوم و نژاد را به كار برد كه زبانی جزی از فرهنگ می باشد زبان مردم همدان یك گویش است گویشی كه در تقسیم بندی گویشهای زبان در ....

گویش

ملت ها و قوم ها و نژاد ها دارای فرهنگ هایی متفاوت می باشند واز این رو برای بیان هر فرهنگ باید زبان و گویش مختص به آن قوم و نژاد را به كار برد كه زبانی جزی از فرهنگ می باشد زبان مردم همدان یك گویش است گویشی كه در تقسیم بندی گویشهای زبان در حیطه گویشهای جغرافیایی قرار دارد هر چند كه از نظر گویش شناسی تاریخی و اجتماعی و گویش شناسی معیار نیز قابل بررسی است چرا كه دیار همدان دارای قدمتی به درازی تاریخ ایران باستان است وبه همین جهت زبان و گویش نیاكان مان نمی تواند تنها در یك محور قابل طرح باشد مسئله مورد توجه این است كه متاسفانه گروهی به خطا گویش مردم همدان را كه خود شكلی از زبان فارسی كهن ( زبان مادی ) كه زبان پادشاهان سلسله ماد و مردم غرب و مركز ایران بوده و البته در طی دوران همانند همه زبانها تحولات زبانی را پذیرفته است تنها یك لهجه پنداشته و به همین نام ( لهجه ی همدانی ) از این زبان یاد می كنند در حالی كه ( لهجه اثر زبان اول شخص در زبان دوم اوست ) مثل آ ثار زبان كردی در صحبت كردن یك نفر كرد زبان زمانیكه فارسی صحبت می كنند و باید متذكر شد كه لهجه خود زیر مجموعه ای از یك گویش است و صرفا" از جنبه ی آوایی و تلفظ واژها می تواند در این امر دخیل باشد با توجه به اینكه یكی از توانائی های یك زبان گویا و غنی سیر تحول آن به طرف ایجاز وتوانا ساختن واژه ها از نظر مفهوم و معنی رسانی است ( هر منو تیك ) می بینیم كه گویش مردم همدان از این توانایی برخوردار است و حتی گاهی یك واژه جانشین یك جمله كوتاه می گردد برای مثل واژه ی (مچیم. MACH IM ) معنی جمله ی ( من چه مدانم ) را می رساند كه هر حرف در واژه فوق جانشین یك واژه است و مثلهائی از این قبیل و دیگر ویژگی این ایجاز آ هنگین شدن واژه ها به علت همخوانی (‌ واج ها ) می باشد كه مخاطب را جلب می كند اما نكته ای كه یاد آوری آن لازم است این است كه در این مقوله نباید اشتباهات تلفظی و تقلیدی را كه بیشتر در بین عوام مرسوم است مبانی كار برد واژه ها قرار داد چه اینكه صورت نوشتاری بیان صحیح واژه را می طلبد و در زبان معیار امروزه هم همین موضوع لحاظ می شود و رعایت این نكته ما را در بررسی تصریفی برخی از واژه ها كمك می نماید از آنجائیكه گویش ها از نظر داشتن قواعد دستوری و نوع واژه ها با یكدیگر تفاوت دارند و بررسی هم جانبه ی یك گویش در این مقال نمی گنجد بنابر این باختصار نكاتی چند را ذیلا" یاد آور می شود .
شعرها . داستانها . كنایه ها وضرب المثلها یی كه در اذهان یك قوم رسوب كرده است بیا نگر گوشه ای از فرهنگ مردم آن مرز و بوم می باشد ودر این میانه شعر به عنوان زبان گویای جامعه همواره توانسته است مورد توجه واقع گردد .
 شعر زبان ایجاز است و چنان چه این ایجاز در بردارنده ی ظرفتها و زیبائیها قابل پسند اذهان و مخاطبین باشد و بتوانند القاء كنند ه یك حس مشترك شوند شعری مندگار خواهد بود بطوریكه در مقدمه این بحث ذكر شد برای بیان فرهنگ هر قوم زیباتر آن است كه از زبان همان قوم استفاده شود شنیدن شعر (حیدر بابایه سلام ) اثر مرحوم استاد شهریار به زبان تركی حال و هوای دیگری را به خواننده ترك زبان خود القاء می كند تا ترجمه آن به زبان دیگر و همین موضوع می تواند در همه زبانها مصداق داشته باشد . سرودن شعر به گویش همدانی ضمن اینكه می تواند برآوردنده نیاز های روحی و روانی مردم همدان باشد در حفظ و اشاعه ی این زبان نیز موثر خواهد بود به شرط آن كه سراینده با فرهنگ مردم همدان آشنا بوده و آن را حس كرده با شد همچنین برای سرودن شعر و تصنیف یه گویش همدانی آشنائی  با واژه های بكر و به كار گیری صحیح آنها لازم است كه در این راه شاعر نه تنها باید شیوه ی تقلید برای سرودن شعر به این گویش را رها سازد بلكه باید با تحقیق و تفحص و نوآوری نیز دست یابد چه اینكه سروده های دو دهه اخیر به این گویش توانمندی شعرای استان را در ایجاد تحول در قالب و مضمون اشعار به خوبی نشان میدهد كه همین امر باعث قبول عام و رویكرد شعرای استان به سرودن اینگونه شعر می باشد. گردآورنده مجموعه (  ترانه های گنجنامه )  سعی دارد تا با ارائه آثاری از شعرای گذشته و حال استان گویشهایی از فرهنگ وهنر این مرز وبوم را به شما بنماید امید است تورق این اثر مورد قبول طبع عزیزان واقع گردد .